10 pytań do 11bit Studios
Indygo - premiera 24 października na Steam

Dark Souls i budowanie poczucia własnej skuteczności

Ostatnio natrafiłam na video Hamisha Blacka - Dark Souls Helped Me Cope With Suicidal Depression. Wielu ludzi uważa, że Dark Souls może jedynie wprowadzić w depresję przez swój legendarny poziom trudności. Jak to się stało, że komuś ta gra pomogła walczyć z chorobą?

Zainspirowało mnie to do refleksji na temat tego jakie konkretnie mechanizmy mogły zadziałać na umysł tego człowieka. Autor poświęca sporo uwagi samej konstrukcji świata, symbolice, ale dla mnie istotnym elementem było coś innego. Hamish opisuje jak gra pomogła mu zbudować poczucie własnej skuteczności. Dlaczego to poczucie własnej skuteczności jest takie ważne? Opierając się na społeczno poznawczej teorii Bandury możemy uznać, że naszymi zachowaniami kierują przekonania i oczekiwania dotyczące samej sytuacji, wyniku działania oraz naszej skuteczności w tym działaniu. Tylko ten ostatni element może być przez nas kontrolowany, więc poczucie własnej skuteczności mówi o zasobach jednostki i jej kompetencji w ich używaniu. Im silniejsze mamy przekonanie o własnej skuteczności tym ambitniejsze cele sobie stawiamy oraz tym bardziej jesteśmy zaangażowani w ich realizacje nawet w obliczu porażek. Natomiast niskie poczucie własnej skuteczności wiąże się z depresją, lękiem i bezradnością, przez co ludzie zmagający się z tymi trudnościami zaprzestają wielu działań. Szczególnie dotyczy to tych ambitnych aktywności i ograniczają swoje działanie do minimum zgodnie z poczuciem własnej skuteczności.

Jak konkretnie gry mogą pomagać ludziom chorym czy zdrowym w budowaniu tego poczucia? Otóż gra wskazuje nam jasny cel, uczy nas sposobów w jaki ten cel możemy osiągnąć, dozuje poziom wyzwana oraz nagradza za wysiłek. Kiedy osiągamy cele stawiane przez grę jasno widzimy jaki jest nasz progres. Jak to odnieść do Dark Souls? Każdy przyzna, że poziom Dark Souls jest wysoki, ale sprawiedliwy. Oznacza to, że gra pozwala nam na osiągnięcie celu kiedy już nauczymy się wykonywać dane czynności. Okazuje się, że mimo iż początkowo to wyzwanie wydawało nam się nie do zrealizowania, było ono dla nas osiągalne. Dostajemy informacje, że nauczyliśmy się czegoś, wytrwaliśmy i byliśmy skuteczni. Ten schemat może przenieść później do codziennego życia. Staliśmy w obliczu dużego wyzwania, ale realizowaliśmy je krok po kroku, wytrwale i byliśmy skuteczni. Nie powinniśmy deprecjonować sukcesów osiągniętych w wirtualnym świecie. Przecież one wymagają od nas wielu umiejętności. Jeżeli potrafimy wykorzystać te zasoby i zdolności w grze możemy je wykorzystać również w realnym świecie. Możemy dzięki tym doświadczeniom budować bardziej adekwatną ocenę naszych możliwości, a co za tym idzie budujemy w sobie przeświadczenie, że potrafimy skutecznie z naszych możliwości korzystać.

Istotne jest również zaznaczenie sprawstwa. To niezwykle ważne by za nasze osiągnięcia przypisywać sprawstwo sobie. Nie mówmy udało mi się. Mówmy dokonałem tego, osiągnąłem to, byłem skuteczny bo zdobycie tego celu wymagało to od mnie ciężkiej pracy. Przypisując sprawstwo sobie możemy sobie uświadomić, że nasz sukces nie zależał od czynników zewnętrznych tylko od nas. Mamy zasoby i możliwości by realizować rzeczy, na których mam zależy.

Gry są znacznie bardziej przewidywalne niż realny świat. W rzeczywistości wytrwałość nie zawsze jest równa wygranej. Pojawia się wiele zmiennych, na które nie mamy wpływu, rzeczy których nigdy nikt nas nie nauczył lub po prostu zbieg okoliczności nie pozwala nam na osiągnięcie celu. Natomiast nadużyciem jest stwierdzenie, że nasza wytrwałość nie ma wpływu na to jak blisko tego celu się znajdziemy. Osoby cierpiące na problemy z motywacją, depresje lub lęk mogą za pomocą gier zbudować w sobie poczucie, że mimo trudności były skuteczne. Dodatkowo satysfakcja jaka płynie z osiągnięcia swojego celu dostarcza nam energii do kolejnych działań. Krok po kroku z użyciem medium jakim są gry możemy wesprzeć siebie i innych w budowaniu poczucia własnej skuteczności.

Aleksandra Jarosz

Gry? Gram, badam, tworze.

Może Ci się również spodoba